الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
267
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
خداوندى كه از من قادرتر است مرا از خطا حفظ كند . به يقين من و شما بندگان و مملوك پروردگارى هستيم كه جز او پروردگارى نيست و آنچنان در وجود ما تصرّف دارد كه ما آنگونه ، قدرت تصرف در خويش را نداريم . او ما را از آنچه در آن بوديم به سوى صلاح و رستگارى راهنمايى كرد ، ضلالت را به هدايت تبديل نمود و بينايى را بعد از كوردلى به ما عطا فرمود . شرح و تفسير در برابر من نه غلق نه چاپلوسى ! همانگونه كه قبلا اشاره شد بخش مهمى از اين خطبه ناظر به بيان حقوق والى و رعيت است و بعد از آنكه يكى از حاضران برخاست و در يك ثناى جميل ، آن حضرت را ستود ، امام عليه السّلام مسير خطبه را به بخش خاصى از حقوق والى و رعيت هدايت كرد و آن ، ترك مدح و ثناخوانى براى ولات و زمامداران بود . سپس در اين بخش كه آخرين بخش خطبه است به يكى ديگر از آفات زمامداران و مردم مىپردازد و آن اينكه رابطهء آنها با يكديگر رابطهء تملّق و چاپلوسى و كتمان حقايق تلخ به جهت ناخوشايند بودن آن و ترك انتقاد سالم و سازنده است ، مىفرمايد : « با من آنگونه كه با زمامداران ستمگر سخن گفته مىشود سخن نگوييد و آنگونه كه مردم خود را در برابر حاكمان تندخو و جبّار حفظ مىكنند محدود نسازيد و به طور تصنّعى و منافقانه با من رفتار نكنيد » ؛ ( فلا تكلّموني بما تكلّم به الجبابرة ، ولا تتحفّظوا منّي بما يتحفّظ به عند أهل البادرة « 1 » ، ولا تخالطوني بالمصانعة ) . اشاره به اينكه افراد عادى هنگامى كه در برابر زمامداران جبّار قرار مىگيرند ،
--> ( 1 ) . « بادره » از ريشهء « بدور » بر وزن « غروب » در اصل به معناى شتاب كردن براى انجام كارى است و « بادره » به معناى حركات تند و خشن و آميخته با خطاست كه از شخص غضبناك سر مىزند .